eGospodarka.pl

eGospodarka.plBaza orzeczeń KIO2019 › Sygn. akt: KIO 156/19
rodzaj: WYROK
data dokumentu: 2019-02-14
rok: 2019
sygnatury akt.:

KIO 156/19

Komisja w składzie:
Przewodniczący: Jolanta Markowska, Luiza Łamejko, Małgorzata Matecka Protokolant: Piotr Cegłowski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2019 r. w Warszawie
odwołania wniesionego
do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 stycznia 2019 r. przez wykonawcę
Meritum Grupa Budowlana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka
komandytowa, ul. Jugowicka 8A, 30-
443 Kraków
w postępowaniu prowadzonym przez
Gminę Mikołów, ul. Rynek 16, 43-190 Mikołów


orzeka:
1.
Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Gminie Mikołów unieważnienie
czynności unieważnienia postępowania oraz unieważnienie czynności odrzucenia
oferty złożonej przez Meritum Grupa Budowlana spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Krakowie i dokonanie
powtórnej czynności oceny oferty,

2.
kosztami postępowania obciąża Gminę Mikołów, ul. Rynek 16, 43-190 Mikołów i:
2.1.
zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie:
dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Meritum Grupa
Budowlana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa,
ul. Jugowicka 8A, 30-
443 Kraków
tytułem wpisu od odwołania,
2.2.
zasądza od Gminę Mikołów, ul. Rynek 16, 43-190 Mikołów na rzecz Meritum Grupa
Budowlana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa,
ul. Jugowicka 8A, 30-
443 Kraków
kwotę 23 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy) poniesioną tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia
pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. -
Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2018 poz. 1986 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia
jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
do
Sądu Okręgowego w Katowicach.

Przewodniczący : ………………………………

………………………………

………………………………


Sygn. akt: KIO 156/19
U z a s a d n i e n i e

Gmina Mikołów (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Roboty budowlane w budynku przy
ul. Jana
Pawła II 4 w Mikołowie. Postępowanie to prowadzone jest na podstawie przepisów
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo za
mówień publicznych (Dz. U. z 2018 poz. 1986 ze
zm.),
zwanej dalej: „ustawa Pzp”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu
30 października 2018 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod pozycją
2018/S 209-476346.
W dniu 28 stycznia 2019 r. wykonawca
Meritum Grupa Budowlana spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Krakowie (dalej:
„Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec czynności
Zamawiającego polegających na odrzuceniu oferty Odwołującego oraz unieważnieniu
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp w zw. z art. 10a ust. 5 ustawy Pzp w zw. z art. 7 ust. 1
ustawy
Pzp
poprzez
niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego w związku
z bezpodstawnym przyjęciem, że oferta Odwołującego jest nieważna na podstawie
odrębnych przepisów, tj. art. 137 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz
identyfikacji elektronicznej (Dz.U.2016.1579 (dalej jako: uzoie), z uwagi na (rzekome)
opatrzenie dokumentów dołączonych do oferty podpisem kwalifikowanym wykorzystującym
algorytm skrótu SHA-1, który w ocenie Zamawiającego, skutkuje nieważnością złożonego
podpisu,

art. 10a ust. 5 ustawy Pzp w zw. z art. 22 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca
dyrektywę 2004/18/WE (dalej: dyrektywa klasyczna) poprzez niezasadne przyjęcie, że dla
skutecznego złożenia oferty w postępowaniu niezbędnym jest opatrzenie jej kwalifikowanym
podpisem elektronicznym wykorzystującym algorytm skrótu inny aniżeli SHA-1, kiedy to
obwiązek ten nie wynika z przepisów obowiązującego prawa,
a w konsekwencji również art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp poprzez niezasadne unieważnienie
postępowania z uwagi przyjęcie, że w postępowaniu nie złożono żadnej oferty

niepodlegającej odrzuceniu,

art. 7 ust. 1 ustawy Pzp poprzez naruszenie zasady uczciwej konkurencji oraz
równego traktowania wykonawców przejawiającej się w przerzuceniu na Odwołującego
konsekwencji związanych z niewykorzystywaniem przez portal smartpzp kwalifikowanego
podpisu elektronicznego z algorytmem SHA-256,

art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art 10a ust. 5 ustawy Pzp poprzez niezasadne
przyjęcie, że algorytm skrótu kwalifikowanego podpisu elektronicznego Odwołującego to
SHA-
1, kiedy to weryfikacja ww. okoliczności wykazuje, że algorytm ten to SHA-256.

Uzasadniając postawione zarzuty Odwołujący wskazał, że składanie ofert
w post
ępowaniu odbywało się za pośrednictwem komercyjnego portalu smartpzp.pl. Zgodnie
z instrukcją korzystania z tego portalu, złożenie oferty polegało na wypełnieniu formularza
oferty zamieszczonego bezpośrednio na portalu. W postępowaniu jako treść oferty
Zam
awiający żądał złożenia m.in. kosztorysu ofertowego, jednolitego dokumentu oraz
oświadczenia o ochronie danych osobowych, które należało opatrzyć kwalifikowanym
podpisem elektronicznym i dołączyć do dokumentów składanych wraz z ofertą. Odwołujący
stwierdzi
ł, że złożył ofertę zgodnie z instrukcją korzystania z portalu smartpzp, oraz zgodnie
z instrukcją Zamawiającego.
Odwołujący podał, że Zamawiający w dniu 18 stycznia 2018 r. poinformował
Odwołującego o odrzuceniu jego oferty. W uzasadnieniu decyzji Zamawiający wskazał, że
w trakcie badania i oceny oferty Z
amawiający natrafił na trudności z weryfikacją
kwalifikowanego podpisu elektronicznego złożonego za pośrednictwem aplikacji
zaimplementowanej w funkcjonalności portalu smartpzp.pl, czego skutkiem było wystąpienie
do podmiotu zarządzającego portalem o wyjaśnienie kwestii weryfikacji złożonego podpisu.
Weryfikacja podpisów dokumentów i oświadczeń złożonych wraz z ofertą (JEDZ, kosztorysy
ofertowe) wykazała ich prawidłowość. Zamawiający wskazał, że przedstawiciel portalu
smartpzp w dniu 18 grudnia 2018 r.
jednoznacznie stwierdził że „nie ma możliwości aby
Wykonawca złożył ofertę w trybie przetargu nieograniczonego, bez potwierdzenia jej
podpisem elektronicznym
”. O prawidłowości złożonego podpisu miał świadczyć również
raport z czynności złożenia oferty wygenerowany przez portal - plik 00006PN1E2018.pdf.
Bazując na tym oświadczeniu, Zamawiający w dniu 9 stycznia 2019 r. dokonał czynności
wyboru oferty
Odwołującego.
Jak zauważył Odwołujący, w tym samym dniu, zgodnie z ww. uzasadnieniem,

Zamawiający powziął informację o wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 grudnia
2018 r., sygn. akt
KIO 2428/18, który zinterpretował w ten sposób, że za wadliwy i skutkujący
obowiązkiem odrzucenia oferty uznać należy kwalifikowany podpis elektroniczny złożony
przy zastosowaniu algorytmu skrótu podpisu SHA-1. Zamawiający wystąpił więc ponownie
do podmiotu zarządzającego portalem smartpzp o przekazanie oświadczenia, jakiego
rodzaju algorytmu skrótu podpisu użyto przy składaniu podpisu kwalifikowanego dla oferty
Meritum Grupa Budowlana Sp. z o.o. Sp.k.
W dniu 14 stycznia
2019 r. Prezes Zarządu podmiotu zarządzającego portalem Portal
PZP Sp. z o.o.
jednoznacznie oświadczyła, że na dzień składania ofert (6 grudnia 2018 r.)
portal wyk
orzystywał podpis z funkcjonalnością skrótu SHA-1. Dodatkowo, 16 stycznia 2019
r.
podmiot zarządzający portalem poinformował, że dopiero od 20 grudnia 2018 r. portal
wykorzystuje podpis z funkcjonalnością skrótu SHA-256.
Odwołujący wskazał, że zdaniem Zamawiającego, kwestia prawidłowości
wykorzystywanych skrótów podpisów elektronicznych została uregulowana w art 137 uzoie.
W przepisie tym,
w ocenie Zamawiającego, ustawodawca jednoznacznie wskazał, że do
składania zaawansowanych podpisów elektronicznym można stosować funkcję skrótu SHA-
1 tylko do 1 lipca
2018 r. i w ust. 2 tego artykułu nałożył na producentów oprogramowania
obowiązek dostosowania oferowanych przez nich produktów do wskazanego powyżej
terminu i wymagań. Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego zauważył,
że podmiot zarządzający portalem smartpzp wypełnił ten wskazany obowiązek ustawowy
dopiero 20 grudnia 2018
r., czego konsekwencją było złożenie podpisu elektronicznego w
dniu 6 grudnia 2018
r. za pośrednictwem portalu z wykorzystaniem niedozwolonej funkcji
skrótu SHA-1. Zamawiający przyjął, że Odwołujący składając podpis za pośrednictwem
portalu,
nie miał wpływu na to, jakiej funkcji skrótu podpisu używa portal, miał jednak
świadomość, że od 2 lipca 2018 r. powinna być to funkcja skrótu SHA-256, gdyż takiej użył
przy składaniu podpisów na dokumentach dołączonych do oferty, które podpisał bez
pośrednictwa portalu. Zamawiający przyjął, że w świetle wyroku Krajowej Izby Odwoławczej
o sygn. akt KIO 2428/18, Z
amawiający nie może uznać prawidłowości podpisu oferty,
pomimo że nieprawidłowość była konsekwencją wadliwego działania portalu. Zamawiający
odrzucił ofertę złożoną przez Odwołującego.
Odwołujący nie zgodził się z ww. decyzją Zamawiającego stwierdzając, że narusza
ona dyspozycję przepisów prawa.
Odwołujący zwrócił uwagę, że przepisy prawa krajowego, w tym uzoie oraz ustawy

Pzp, nie normują definicji kwalifikowanego podpisu elektronicznego, definicji tego pojęcia
należy zatem poszukiwać w regulacjach prawa wspólnotowego. Jak podał Odwołujący,
zgodnie z r
ozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca
2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji
elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (dalej:
elDAS lub rozporządzenie 910/2014) „kwalifikowany podpis elektroniczny” oznacza
zaawansowany podpis elektroniczny, który jest składany za pomocą kwalifikowanego
urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym
certyfikacie podpisu elektronicznego. Natomiast „kwalifikowany certyfikat podpisu
elektronicznego“ oznacza certyfikat podpisu elektronicznego, który jest wydawany przez
kwalifikowanego dostawcę usług zaufania i spełnia wymogi określone w załączniku l”.
Odwołujący stwierdził, że certyfikat jest to zaświadczenie elektroniczne (dokument
elektroniczny) stanowiący zaświadczenie elektroniczne o określonym terminie ważności,
które zawiera dane identyfikujące podpisującego oraz klucz publiczny, czyli dane służące do
sprawdzenia autentyczności podpisu elektronicznego złożonego za pomocą klucza
prywatnego, czyli danych, nad którymi wyłącznie podpisujący ma kontrolę.
D
alej Odwołujący wskazał, że dokument elektroniczny, który powstaje jako
udokumentowanie czy
nności prawnej, jest podpisywany podpisem elektronicznym
(analogicznie do dokumentu papierowego podpisanego piórem). Podczas podpisywania
dokumentu (tworzenia podpisu) wyliczany jest skrót na podstawie treści tego dokumentu
(SHA) - robi to aplikacja (syste
m) podpisująca, niemająca najczęściej powiązania
z wystawcą certyfikatu i samym tworzeniem certyfikatu.
Odwołujący wyjaśnił, że SHA (Secure Hash Algorithm) to rodzina powiązanych ze
sobą kryptograficznych funkcji skrótu zaprojektowanych przez NSA [National Security
Agency] i publikowanych przez National Institute of Standards and Technology.
Odwołujący podał, że w podpisie (w dużym uproszczeniu) są zawarte dwa skróty:
jeden dotyczący treści dokumentu, drugi - treści certyfikatu (zawarty w pieczęci tego
ce
rtyfikatu). Za ten pierwszy odpowiada aplikacja podpisująca (dostawca tej aplikacji), a za
ten drugi wystawca certyfikatu.
Odwołujący zauważył, że żaden z przepisów obowiązującego prawa nie wskazuje, że
kwalifikowane podpisy elektroniczne wykorzystujące algorytm skrótu SHA-1 winny być od
dnia 1 lipca 2018 r. uznawane za nieważne. W przekonaniu Odwołującego, tego rodzaju

wniosków nie sposób przede wszystkim wywieść z art. 137 uzoie. Jak stwierdził Odwołujący,
przepis ten
nie wprowadził rygoru nieważności podpisu elektronicznego złożonego za
pomocą funkcji skrótu SHA-1. Co więcej, nie można z niego wyinterpretować pozbawienia
podpisu elektronicznego cech kwalifikowalności w przypadku nie skorzystania z nowszej
funkcji SHA -2.
Odwołujący zwrócił uwagę, że potwierdzeniem zasadności przyjętych przez
Odwołującego twierdzeń jest uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o usługach
zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (druk 715], gdzie wskazano, że: „Ważnym
przepisem dla zapewnienia ciągłości usług zaufania w Polsce jest art. 134
,
wskazujący na
możliwość stosowania skrótu SHA-1 do składania zaawansowanych podpisów
elektronicznych lub zaawansow
anych pieczęci elektronicznych. Dotychczasowe przepisy
wymagały wprost stosowania tego algorytmu, co spowodowało, że oprogramowanie
stosowane do składania i weryfikacji podpisów, nie było dostosowywane do innych skrótów
rekomendowanych w standardzie ETSI TS
119 312 dotyczącej wymagań w zakresie
stosowania algorytmów kryptograficznych w infrastrukturze podpisu elektronicznego. Mając
na uwadze, że norma ta wprost nie rekomenduje dalszego używania skrótu SHA-1 ze
względu na możliwe naruszenia bezpieczeństwa, należało wprowadzić przepisy przejściowe
umożliwiające stopniowe odejście od stosowania tego skrótu. Nie można było jednak wprost
zrezygnować ze wskazywania algorytmu technicznego w przepisach prawa, opierając się
jedynie na normach, ponieważ zgodnie z normą ETSI EN 319 412-2 dotyczącą profili
certyfikatów wydawanych osobom fizycznym, stosowanie wymagań określonych
w standa
rdzie ETSI TS 119 312 może być zastąpione krajowymi zaleceniami. Brak
stosownego przepisu skutkowałby wykazywaniem niezgodności z elDAS w raportach oceny
zgodności, co mogłoby powodować negatywne postrzeganie krajowych dostawców usług
zaufania i co za tym
idzie znaczące zmniejszenie ich szans w konkurowaniu z dostawcami
zagraniczny
mi na wspólnym rynku.”.
Jak zauważył Odwołujący, niezbędności użycia algorytmu skrótu SHA-256 dla
kwalifikowanego podpisu elektronicznego nie dostrzega również Urząd Zamówień
Publicznych - np. w opinii pn.
„Czy podpis profilem zaufanym e-PUAP może być uznany za
równoważny podpisowi kwalifikowanemu (w kontekście składania JEDZa po 18.04.2018 r.)”
czy też publikacji „Podpis elektroniczny - regulacje i praktyka”.
Odwołujący zwrócił również uwagę na Komunikat Ministra Cyfryzacji z dnia 1 marca
2018 r. w sprawie wycofania algorytmu SHA-
1 w zastosowaniach związanych

z zaawansowanym pod
pisem i pieczęcią elektroniczną, w którym zostało wyraźnie
wskazane, że „Niezbędne jest jednak dostosowanie wszystkich systemów strony ufającej,
tak aby z dniem 1 lipca br. było możliwe odejście od stosowania funkcji SHA-1 przy
składaniu podpisu elektronicznego i pieczęci elektronicznej. Algorytm SHA-1 będzie mógł
być nadal używany przy weryfikacji.”. Odwołujący zaznaczył, że ww. komunikat ma charakter
zaleceń, a nie powszechnie obowiązującej reguły. Świadczy o tym także zakończenie
komunikatu: „Odchodzenie od przestarzałych algorytmów i korzystanie z konserwacji za
pomocą znaczników czasu pozwala minimalizować zagrożenia dla e-podpisu w przyszłości.
Zarówno nadzór, jak i dostawcy usług zaufania śledzą i analizują wszystkie aspekty
technologiczne, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo usług zaufania. W interesie
bezpieczeństwa i wygody odbiorców usług zaufania przypominamy, aby również inne
podmioty dostosowały terminowo swoje systemy informatyczne.”.
Zdaniem Odwołującego, art. 137 uzoie należy intepretować w ten sposób, że
ustawodawca zdecydował się narzucić administracji publicznej oraz dostawcom usług
zau
fania przejście na wyższy poziom bezpieczeństwa podpisu, ale powyższe nie oznacza,
że którykolwiek obowiązujący przepis prawa pozwala kwestionować ważność podpisu
z algorytmem SHA-1.
Odwołujący podkreślił, że zaprzestanie stosowania funkcji SHA-1
przez ad
ministrację publiczną w Polsce nie oznacza, że nie wolno jej uznawać podpisów
elektronicznych utworzonych przy zastosowaniu SHA-
1 również po wejściu w życie art. 137.
Jak zaznaczył Odwołujący, przeciwna interpretacja tego przepisu doprowadziłaby do
koniecz
ności nieuznawania statusu kwalifikowanych wszystkich podpisów wykorzystujących
SHA-
1, którymi opatrzone mogą być dokumenty przekazywane do polskich instytucji także

z innych państw UE.
Odwołujący zwrócił uwagę, że w momencie walidacji kwalifikowanego podpisu
elektronicznego nie ma możliwości ustalenia, na podstawie którego państwa przepisów
powstał dany podpis. Podpis należy weryfikować zawsze na zgodność podpisu
z wymaganiami Artykułu 32 rozporządzenia elDAS i przepisami wykonawczymi
obowiązującymi jednolicie w całej Unii Europejskiej. Tylko w ten sposób, w ocenie
Odwołującego, można zapewnić interoperacyjność kwalifikowanego podpisu elektronicznego
i szerzej wszystkich kwalifikowanych usług zaufania, co było celem i jest celem całego
procesu legislacyjnego prowadzonego w UE w ostatnich latach.
Odwołujący wyjaśnił, że algorytm SHA-1 nie jest rekomendowany do stosowania przy
tworzeniu podpisów zaawansowanych ze względu na możliwość w nieodległej perspektywie

czasowej skutecznego i niewykrywalnego dokonania
manipulacji w treści dokumentu
opatrzonego takim podpisem.
Odwołujący dodał, że mimo sygnalizowanego ryzyka, nadal
poziom bezpieczeństwa kryptograficznego jest na tyle wysoki, że przy obecnej wiedzy
i możliwościach technicznych, gwarantuje bezpieczeństwo prawne i faktyczne podpisowi
elektronicznemu, dlatego algorytm SHA-
1 nie został wprost zakazany żadną decyzją lub
innym unijnym prawnym aktem wykonawczym.
Odwołujący podkreślił, że algorytm skrótu SHA-1 jest nadal wykorzystywany tak
w Polsce, jak i w Uni
i Europejskiej, o czym świadczy oświadczenie złożone przez smartpzp.
Co więcej, wiele firm, w tym Google nadal jest w fazie wycofywania SHA-1
z wykorzystywanych podpisów i rozwiązań informatycznych (tj. po 1 lipca 2018 r.).
Odwołujący podał, że pierwsze postulaty związane z potrzebą poszukiwania
bezpieczniejszych rozwiązań kryptograficznych pojawiły się już w 2011 r. Od 2020 r.
powszechnie stosowanym algorytmem skrótu ma być SHA-3, który - jak wynika
z przeprowadzonych badań i testów - jest aktualnie najbezpieczniejszym rozwiązaniem
szyfrującym.
Odwołujący wskazał, że nawet jeśli przyjąć odmienne zapatrywanie w przedmiotowej
sprawie aniżeli przedstawione powyżej, to o niezasadności decyzji Zamawiającego świadczy
fakt, że uzoie, która pośrednio reguluje kwestie związane z algorytmem SHA-1, jest aktem
prawnym o randze krajowej.
Odwołujący stwierdził, że aktualnie obowiązujące przepisy
prawa wspólnotowego, które winny być respektowane na gruncie prawa polskiego jako akty
nadrzędne względem krajowych ustaw, zawierają szereg regulacji zakazujących
wprowadzania przez p
aństwa członkowskie zapisów, które ustanawiają dodatkowe wymogi
związane z posługiwaniem się i weryfikacją kwalifikowanych podpisów elektronicznych.
Jak wywodził Odwołujący, akty prawne wyznaczają wskazanym podmiotom
(instytucjom, firmom, osobom) określone postępowanie. Akty prawne tworzą w państwie
określoną strukturę hierarchiczną i z tego powodu moc prawna zawarta w jednym akcie
może być wyższa niż w innym, może też być niższa lub równa. Powiązania, jakie z tego
powodu występują między aktami prawnymi o różnej mocy, mają charakter kompetencyjny,
np. akt wyższego rzędu może zawierać upoważnienie dla organu państwa lub innego
podmiotu, aby wydał akt niższego rzędu, o niższej mocy prawnej. Akty niższego rzędu
obowiązują na podstawie aktów zajmujących w tej hierarchii stanowisko nadrzędne. Akt
wyższego rzędu ma więc wpływ na treść aktu niższego rzędu. Z kolei akt niższego rzędu nie
może być sprzeczny z postanowieniami aktów nadrzędnych. Akty prawne równorzędne

mogą się wzajemnie uchylać, akt nadrzędny może uchylić akt o niższej mocy prawnej,
natomiast akt o niższej mocy prawnej nie może uchylić postanowień zawartych w akcie
nadrzędnym.
Odwołujący podał, że hierarchię polskich aktów prawnych reguluje Konstytucja
Rzeczypospolitej Polskiej, według jej zapisów przedstawia się ona następująco:
1.
Konstytucja,
2.
Ratyfikowane umowy międzynarodowe, wymagające zgody wyrażonej w ustawie,
3.
Rozporządzenia, decyzje i dyrektywy Unii Europejskiej,
4.
Ustawy i rozporz
ądzenia z mocą ustawy (dekrety),
5.
Uchwały (akty wewnętrzne wiążące), rozporządzenia, zarządzenia,
6.
Akty prawa miejscowego.
W świetle powyższego, jak zauważył Odwołujący, nie można uznać, że art. 137 uzoie
ma moc nadr
zędną względem art. 22 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie
zamówień publicznych, uchylającej
dyrektywę 2004/18/WE:
„1. Państwa członkowskie zapewniają, że wszelka komunikacja i wymiana informacji
odbywająca się na mocy mniejszej dyrektywy; w szczególności elektroniczne składanie ofert,
przeprowadzane są z wykorzystaniem elektronicznych środków komunikacji zgodnie
z wymogami niniejszego artykułu. Narzędzia i urządzenia wykorzystywane do celów
komunikacji za pomocą środków elektronicznych, jak również ich właściwości techniczne,
muszą być niedyskryminujące, ogólnie dostępne i interoperacyjne z produktami ICT
będącymi w powszechnym użyciu oraz nie mogą ograniczać dostępu wykonawców do
postępowania o udzielenie zamówienia,
(...)
6. Oprócz wymogów przedstawionych w załączniku IV następujące zasady mają
zastosowanie do narzędzi i urządzeń służących do elektronicznego przesyłania i odbioru
ofert oraz elektronicznego odbioru wniosków o dopuszczenie do udziału:
a)
informacje na temat specyfikacji dot
yczących elektronicznego składania ofert oraz
wniosków o dopuszczenie do udziału, w tym kodowania oraz oznaczania czasu odbioru, są
dostępne dla zainteresowanych stron;

b)
państwa członkowskie, lub instytucje zamawiające działające zgodnie z ogólnymi
ramam
i ustanowionymi przez dane państwo członkowskie, określają poziom bezpieczeństwa
wymagany dla elektronicznych środków komunikacji stosowanych na poszczególnych
etapach danego postępowania o udzielenie zamówienia; poziom ten jest proporcjonalny do
powiązanego ryzyka;
c)
w przypadku gdy państwa członkowskie, lub instytucje zamawiające działające
zgodnie z ogólnymi ramami ustanowionymi przez dane państwo członkowskie, stwierdzą, że
poziom ryzyka oceniony zgodnie z lit b) niniejszego ustępu sprawia, że wymagane są
zaawansowane podpisy elektroniczne określone w dyrektywie Parlamentu Europejskiego
i Rady 1999/93/WE, instytucje zamawiające akceptują zaawansowane podpisy elektroniczne
oparte na
kwalifikowanym certyfikacie, uwzględniając czy te certyfikaty są wystawione przez
podmiot świadczący usługi certyfikacyjne wymieniony na zaufanej liście przewidzianej
w decyzji Komisji 2009/767/WE,
składane za pomocą bezpiecznego urządzenia służącego
do składania podpisów lub bez takiego urządzenia, o ile spełnione są następujące warunki:
b. instytucje zamawiające ustanawiają wymagany format zaawansowanego podpisu
w oparciu o formaty ustanowione decyzją Komisji 2011/130/UE oraz wprowadzają niezbędne
środki umożliwiające techniczne przetwarzanie tych formatów; w przypadku gdy stosowany
jest inny format podpisu elektronicznego, taki podpis lub elektroniczny nośnik dokumentu
muszą zawierać informację o istniejących metodach weryfikacji odpowiadają za to państwa
członkowskie. Metody weryfikacji umożliwiają instytucji zamawiającej weryfikację - w trybie
online. nieodpłatnie i w sposób zrozumiały dla osób niebędących rodzimymi użytkownikami
danego języka - otrzymanego podpisu elektronicznego jako zaawansowanego podpisu
elektronicznego opartego na kwalifikowanym certyfikacie.
b. Pa
ństwa członkowskie przekazują Komisji informacje na temat podmiotu świadczącego
usługi weryfikacji a Komisja podaje informacje otrzymane od państw członkowskich do
wiadomości publicznej w internecie;
a. jeżeli oferta jest podpisywana z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu, który jest
umieszczony na zaufanej liście, instytucje zamawiające nie mogą stosować dodatkowych
wymogów mogących utrudnić oferentom korzystanie z tych podpisów.
(....) Aby zapewnić interoperacyjność formatów technicznych, a także standardów
dotyczących procesów i przesyłania komunikatów, zwłaszcza w kontekście transgranicznym,
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 87 w celu

ustanowienia obowiązku stosowania takich określonych standardów technicznych,
w szczególności w zakresie stosowania elektronicznego składania ofert, katalogów
elektronicznych i środków uwierzytelniania elektronicznego wyłącznie wtedy, gdy standardy
techniczne zostały dokładnie przetestowane i została udowodniona ich przydatność
w praktyce. Komisja, zanim nałoży obowiązek stosowania jakiegokolwiek standardu
technicznego, także starannie przeanalizuje ewentualne koszty z tym związane, zwłaszcza
pod kątem dostosowania do istniejących rozwiązań z zakresu elektronicznych zamówień
pu
blicznych, w tym koszty infrastruktury, procesów lub oprogramowania.”.
Odwołujący stwierdził, że analogiczne regulacje znajdują się w elDAS. Przykładowo
Odwołujący przywołał motyw 48, gdzie wskazano, że: „mimo, iż w celu zapewnienia
wzajemnego uznawania po
dpisów elektronicznych konieczny jest wysoki poziom
bezpieczeństwa, w niektórych przypadkach, akceptowane powinny być również podpisy
elektroniczne o n
iższym poziomie bezpieczeństwa.”, motyw 50, zgodnie z którym „Ponieważ
właściwe organy w państwach członkowskich używają obecnie różnych formatów
zaawansowanych podpisów elektronicznych do elektronicznego podpisywania swoich
dokumentów, państwa członkowskie powinny zapewnić możliwość obsługi pod względem
technicznym co najmniej kilku formatów zaawansowanego podpisu elektronicznego przy
odbiorze dokumen
tów podpisanych elektronicznie.:, jak też motyw 54, gdzie stwierdzono, że
„Transgraniczna interoperacyjność i transgraniczne uznawanie kwalifikowanych certyfikatów
stanowią warunek wstępny transgranicznego uznawania kwalifikowanych podpisów
elektronicznych. Dlatego kwalifikowane certyfikaty nie powinny podlegać żadnym
obowiązkowym wymogom przekraczającym wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu,
j
ednak na szczeblu krajowym należy dopuścić zawieranie w kwalifikowanych certyfikatach
szczególnych atrybutów, takich jak unikalne identyfikatory, pod warunkiem że takie
szczególne atrybuty nie utrudniają transgranicznej interoperacyjności i transgranicznego
uznawania kwalifikowanych certyfikatów i podpisów elektronicznych.”. Odwołujący wskazał
ponadto, że na podstawie art. 25 elDAS „podpisowi elektronicznemu nie można odmówić
skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie
z tego powodu, że podpis ten ma postać elektroniczną lub że nie spełnia wymogów
kwalifikowanych podmiotów elektronicznych.”.
Odwołujący wskazał ponadto, że Komisja wydała w dniu 8 września 2015 r. decyzję
wykonawczą do ww. ustawy ustanawiającą specyfikacje dotyczące formatów
zaawansowanych
podpisów
elektronicznych
oraz
zaawansowanych
pieczęci
elektronicznych, które mają być uznane przez podmioty sektora publicznego, zgodnie z art.

27 ust. 5 i art. 37 ust. 5 elDAS. Zgodnie z brzmieniem ww. decyzji (
vide: załącznik I):
„Wykaz specyfikacji technicznych w odniesieniu do zaawansowanych podpisów
elektronicznych w formatach XML, CMS lub PDF oraz ASiC (Associated Signature
Container)
Zaawansowane podpisy elektroniczne, o których mowa w art. 1 niniejszej decyzji, muszą być
zgodne z jedną z następujących specyfikacji technicznych ETSl:
Podstawowy profil XAdES
ETSl TS 103171 v.2.1.1
Podstawowy profil CAdES
ETSl TS 103173 v.2.2.1
Podstawowy profil PAdES
ETSl TS 103172 v.2.2.2
Format ASiC podpisu, o którym mowa w art 1 niniejszej decyzji, musi być zgodny
z następującą specyfikacją techniczną ETSl:
Podstawowy profil ASiC ETSI TS 103174 v.2.2.1.
Odwołujący podkreślił, że ww. standardy dopuszczają zastosowanie algorytmu skrótu
SHA-1.
Jak zauważył Odwołujący, ustawodawca jako podstawę wprowadzenia art. 137 uzoie
upatruje zalecenie wyni
kające ze standardu ETSl TS 119 312, który nie został
wyspecyfikowany w ww. decyzji.
Odwołujący podkreślił, że nawet jeśli ETSl TS 119 312
zastąpił jeden z ww. standardów to brak jest w tym zakresie stosownych zmian prawnych
w przywołanych powyżej aktach prawnych pozwalających na stwierdzenie, że zastosowanie
algorytmu SHA-
1 powoduje nieważność kwalifikowanego podpisu. Odwołujący zaznaczył, że
s
am standard ETSI TS 119 312 pełni funkcję rekomendacji i zaleceń, brak jest w nim
wyraźnej dyspozycji odnośnie zaprzestania zastosowania SHA-1. Jak podkreślił Odwołujący,
zg
odnie z wytycznymi zawartymi w dokumencie „SHA-1 nie jest rekomendowany”, co nie
oznacza niedopuszczalności jego wykorzystywania.
Odwołujący stwierdził, że jedynym dopuszczonym przez elDAS uzasadnieniem
odrzucenia przez administrację publiczną dokumentu podpisanego ważnym kwalifikowanym
podpisem elektroni
cznym może być powołanie się na ograniczenia techniczne, które nie
pozwoliły urzędowi (zamawiającemu} dokonania prawidłowej analizy dokumentu ze względu
na zastosowany w podpisie specyficzny, nieobsługiwany powszechnie algorytm

kryptograficzny.
Odwołujący zaznaczył, że ww. okoliczność nie miała miejsca w stanie
faktycznym przedmiotowej sprawy.
W świetle powyższego, zdaniem Odwołującego, nie sposób przyjąć, że art. 137 uzoie
określający datę graniczną wykorzystywania algorytmu skrótu SHA-1 ma moc prawną
nadrzędną względem regulacji prawa unijnego, które nakładają na Państwa Członkowskie
obowiązek stanowienia prawa, które nie określa żadnych wymagań w tym zakresie,
a dodatkowo zakazują stosowania środków, które utrudniałyby wykonawcom udział
w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Odwołujący zwrócił uwagę, że na terenie Unii Europejskiej obowiązują jednolite
przepisy dotyczące usług zaufania i uznawania kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Jak wskazał Odwołujący, nie jest możliwym wprowadzanie do krajowego porządku prawnego
regulacji, które powodowałyby, że ten sam podpis elektroniczny byłby uznawany za
nieważny w Polsce, natomiast ustawodawstwa zagraniczne traktowałyby taki podpis jako
skuteczny.
Odwołujący zwrócił uwagę, że zgodnie z zasadą neutralności technologicznej,
elDAS
nie
wyklucza
zastosowania
dowolnego
sposobu
tworzenia
podpisów
zaawansowanych, pod warunkiem, że utworzony podpis elektroniczny spełnia wymogi art.
32 elDAS.
W przekonaniu Odwołującego, uznać należy, że dyspozycja płynąca z art. 137 uzoie
nie określa nieważności podpisów kwalifikowanych wykorzystujących algorytm SHA-1, ale
stanowi zalecenie do odejścia przez adresatów tejże ustawy ze stosowania ww. algorytmu.
Odwołujący argumentował, że uzoie w art. 137 narzuca obowiązek zaprzestania stosowania
algorytmu SHA-
1 przez administrację publiczną i dostawców usług zaufania (podkreślić
należy, że adresatami ustawy nie są podmioty wykorzystujące kwalifikowane podpisy
elektroniczne), co
ma mitygować ryzyko ewentualnych manipulacji oraz ma spowodować
przygotowanie krajowej infrastruktury wykorzystującej usługi zaufania do sytuacji, gdy
przepisy nadrzędne wprowadzone przez unijnego prawodawcę zakażą wprost stosowania
SHA-1 pod rygorem nieuznawania podpisu elektronicznego za podpis zaawansowany
(szacowana data to styczeń 2020).
Odwołujący stwierdził, że konsekwencje za nieprzestrzeganie wymogów art. 137
uzoie mają inny charakter, aniżeli wywodzi to Zamawiający, gdyż skutki nieprzestrzegania
przepisów
nie
obejmują
odpowiedzialności
podmiotów
wykorzystujący
podpis.
Odpowiedzialność ponieść może np. dostawca kwalifikowanych usług zaufania, np. poprzez
utratę kwalifikowanego statusu (wykreślenie przez nadzór z rejestru kwalifikowanych

dostawców) czy też osoba, która odpowiedzialna za dostosowanie do wymogów ustawy
infrastruktury w danym urzędzie zaniedba swoich obowiązków (odpowiedzialność zawodowa
lub służbowa).
O
dwołujący wskazał, że przenoszenie na wykonawcę ciężarów związanych
z wykorzystywaniem na potrzeby prowadzonych postępowań portalu komercyjnego
wykorzystującego jedynie algorytm skrótu SHA-1 stanowi rażące naruszenie art 7 ust. 1
ustawy Pzp.
Jak stwierdził Odwołujący, w przypadku podjęcia przez Izbę decyzji o oddaleniu
odwołania pojawia się pytanie czy Zamawiający (jak również inni zamawiający korzystający
z portalu smartpzp) są zobowiązani unieważnić wszystkie postępowania wszczęte po 1 lipca
2018 r. a przed 20 grudnia 201
8 r.? Co z postępowaniami, które zostały zakończone?
Odwołujący wskazał, że zgodnie ze złożonym przez dostawcę systemu oświadczeniem,
portal w ogóle nie wykorzystywał algorytmu SHA-256, a nie jedynie na potrzeby
przedmiotowego postępowania.
Odwołujący przywołał także wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 13
lipca 2017 r. wydany w sprawie C-35/17 Saferoad Grawil sp. z o.o. and Saferoad Kabex sp.
z.o.o. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, w którym
Trybunał stwierdził, że „zasadę równego traktowania i obowiązek przejrzystości należy
interpretować w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie wykluczeniu wykonawcy
z przetargu publicznego wskutek niedopełnienia przez niego obowiązku, który nie wynika
wyraźnie z dokumentacji przetargowej lub obowiązującej krajowej ustawy, lecz z wykładni tej
ustawy i tej dokumentacji, a także z uzupełniania przez krajowe organy administracji lub
sądownictwa administracyjnego występujących w tej dokumentacji luk (podobnie wyrok
z dnia 2 czerwca 2016 r., Pizzo, C-27/15, EU:C:2016:404, pkt 51).
W świetle powyższego
odpowiedź na przedstawione pytania powinna brzmieć następująco: art. 2 dyrektywy
2004/18, zasadę równego traktowania i obowiązek przejrzystości należy interpretować w ten
sposób, że stoją one na przeszkodzie wykluczeniu wykonawcy z postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego wskutek niespełnienia przez tego wykonawcę obowiązku, który nie
wynika wyraźnie z dokumentacji przetargowej.”. Odwołujący przywołał też wyrok Krajowej
Izby
Odwoławczej z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. akt KIO 2479/17.
W świetle powyższego, Odwołujący wyraził przekonanie, że przedstawiona
argumentacja, że wykonawca winien przewidzieć jakiego rodzaju algorytmu skrótu podpisu
kwalifikowanego winien użyć na potrzeby złożenia oferty jest twierdzeniem niezasadnym

oraz prowadzi do zmiany zapisów SIWZ po terminie składania ofert.
Dodatkowo, Odwołujący zwrócił uwagę, że Zamawiający w Specyfikacji Istotnych
Warunków w sposób szczegółowy opisał zasady złożenia oferty za pośrednictwem ww.
portalu, w tym również zasady opatrywania dokumentów kwalifikowanym podpisem
elektronicznym. Odwołujący przywołał pkt 7.3, 7.5, 7.4, 10.1, 10.2, 10.2.1, 10.2.2, 10.2.3
SIWZ.
Odwołujący zaznaczył, że wszystkie dokumenty złożone wraz z ofertą (kosztorysy
ofertowe, J
EDZ etc.) zostały opatrzone podpisem kwalifikowanym z algorytmem skrótu SHA-
256. N
iezrozumiałym jest dla Odwołującego przyjęcie, że Odwołujący nie sprostał
wymaganiom, które zdaniem Zamawiającego, wynikają z art. 137 uzoie. Odwołujący
stwierdził, że ww. dokumenty zostały załączone i są dostępne na portalu:
https://portal.smartpzp,pl/mikolow/public/postepowanie?postepowanie=140144. Pliki mogą
zostać pobrane na dysk komputera, a otwarcie pobranych plików za pomocą programu
dedykowan
ego do opatrywania dokumentów kwalifikowanym podpisem elektronicznym i ich
weryfikacji wykazuje, że wykorzystywany algorytm to SHA-256.
W ocenie Odwołującego, Zamawiający dokonał pobieżnej i niedokładnej oceny
złożonych dokumentów, w tym weryfikacji kwalifikowanych podpisów elektronicznych,
bazując jedynie na oświadczeniu dostawcy portalu, na którym było prowadzone
postępowanie przetargowe. Wskazania wymaga, że z treści oświadczenia ww. dostawcy nie
wynika,
jakoby to Odwołujący wykorzystywał niewłaściwy podpis („portal wykorzystywał
podpis z funkcjonalnością skrótu SHA-1”). Zdaniem Odwołującego, Zamawiający błędnie
zinterpretował uzyskane oświadczenie, co skutkował przyjęciem, że oferta Odwołującego
podlega odrzuceniu.
Odwołujący wyraził przekonanie, że w świetle przedstawionej przez Odwołującego
argumentacji,
nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że odwołanie zasługuje w całości na
uwzględnienie. Odwołujący zauważył, że Izba w orzeczeniu o sygn. akt KIO 2428/18
w sposób ogólny odniosła się do charakteru art. 137 uzoie z uwagi na okoliczność, że na
kanwie ww. sprawy oferta wykonawcy
, który posłużył się kwalifikowanym podpisem
elektronicznym z algorytmem skrótu SHA-1, podlegała odrzuceniu z uwagi na inne
okoliczności (niezgodność z SIWZ). Z uwagi na powyższe, Izba nie dokonała pogłębionej
analizy przepisów w tym zakresie, przyjmując w całości zasadność zarzutów odwołania.
Odwołujący zaznaczył również, że orzeczenie KIO wydane w konkretnej sprawie, nie stanowi
źródła prawa w Polsce, zatem organy orzecznicze nie są zobowiązane niejako z automatu
przyjmować zasadności stanowiska Izby wydanego w ww. sprawie.

Izba ustaliła, że podstawą odrzucenia oferty złożonej przez Odwołującego było
stwierdzenie przez Zamawiającego w piśmie z dnia 18 stycznia 2019 r., że złożona przez
Odwołującego oferta jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów, a zatem podlega
odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Zamawiający uzasadniając swoją
decyzję wskazał, że zgodnie z art. 10a ust. 5 ustawy Pzp, ofertę sporządza się w postaci
elektronicznej i opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym pod rygorem nieważności.
Zamawiający podał, że składanie ofert odbywało się za pośrednictwem komercyjnego portalu
smartpzp.pl. Zgodnie z instrukcją korzystania z tego portalu, złożenie oferty polegało na
wypełnieniu formularza oferty zamieszczonego bezpośrednio na portalu i opatrzenie go
kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zamawiający wskazał, że w postępowaniu jako
treść oferty Zamawiający żądał złożenie również kosztorysu ofertowego, który należało
opatrzyć kwalifikowanym podpisem elektronicznym i dołączyć do dokumentów składanych
wraz z ofertą. Zamawiający stwierdził, że Odwołujący złożył ofertę zgodnie z instrukcją
korzystania z portalu
smartpzp.pl. Zamawiający wskazał także, że w trakcie badania i oceny
oferty natrafił na trudności z weryfikacją kwalifikowanego podpisu elektronicznego złożonego
za pośrednictwem aplikacji zaimplementowanej w funkcjonalności portalu smartpzp.pl, czego
skutkiem było wystąpienie do podmiotu zarządzającego portalem o wyjaśnienie kwestii
weryfikacji złożonego podpisu. Jednocześnie Zamawiający podał, że weryfikacja podpisów
dokumentów i oświadczeń złożonych wraz z ofertą (JEDZ, kosztorysy ofertowe) wykazała ich
prawidłowość.
Zamawiający wskazał również, że w dniu 18 stycznia 2018 r. przedstawiciel portalu
smartpzp stwierdził, że „nie ma możliwości aby Wykonawca złożył ofertę w trybie przetargu
nieograniczonego, bez potwierdzenia jej podpisem elektronicznym”, powołując się również
na treść instrukcji składania oferty dla wykonawców. O prawidłowości złożonego podpisu
miał świadczyć również raport z czynności złożenia oferty wygenerowany przez portal – plik
00006PN1E2018.pdf.
Zamawiający poinformował, że bazując na tym oświadczeniu w dniu 9
stycznia 20
19 r. dokonał czynności wyboru oferty Odwołującego.
Zamawiający poinformował ponadto, że w tym samym dniu Zamawiający powziął
wiedzę o wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt KIO
2428/18, w którym za wadliwy i skutkujący obowiązkiem odrzucenia oferty uznano
kwalifikowany podpis elektroniczny złożony przy zastosowaniu algorytmu skrótu podpisu
SHA-1.
Z uwagi na powyższe, Zamawiający wystąpił ponownie do podmiotu zarządzającego
portalem smartpzp o przekazanie oświadczenia, jakiego rodzaju algorytmu skrótu podpisu
użyto przy składaniu podpisu kwalifikowanego dla oferty Odwołującego. W dniu 14 stycznia

2019 r. Prezes Zarządu podmiotu zarządzającego portalem (Portal PZP Sp. z o.o.)
jednoznacznie oświadczyła, że na dzień składania ofert )6 grudnia 2018 r.) portal
wykorzystywał podpis z funkcjonalnością skrótu SHA-1. Dodatkowo 16 stycznia 2019 r.
podmiot zarządzający portalem poinformował, że dopiero od 20 grudnia 2018 r. portal
wykorzystuje podpis z funkcjonalnością skrótu SHA-256.
Za
mawiający podniósł, że kwestia prawidłowości wykorzystywanych skrótów
podpisów elektronicznych została uregulowana w art. 137 uzoie. We wskazanym przepisie
ustawodawca jednoznacznie wskazał, zdaniem Zamawiającego, że do składania
zaawansowanych podpisów elektronicznych można stosować funkcję skrótu SHA-1 tylko do
1 lipca 2018 r. i w ust. 2 tego artykułu nałożył na producentów oprogramowania obowiązek
dostosowania oferowanych przez nich produktów do wskazanego powyżej terminu
i wymagań. Jak zauważył Odwołujący, podmiot zarządzający portalem smartpzp wypełnił ten
obowiązek ustawowy dopiero 20 grudnia 2018 r., czego konsekwencją było złożenie podpisu
elektronicznego w dniu 6 grudnia 2018 r. za pośrednictwem portalu z wykorzystaniem
niedozwolonej funkcji skrótu SHA-1.
Zamawiający podkreślił, że Odwołujący składając podpis za pośrednictwem portalu
nie miał wpływu na to, jakiej funkcji skrótu podpisu używa portal, miał jednak świadomość, że
od 2 lipca 2018 r. powinna być to funkcja skrótu SHA-256, gdyż takiej użył przy składaniu
podpisów na dokumentach dołączonych do oferty, które podpisał bez pośrednictwa portalu.
Zamawiający stwierdził, że w świetle wyroku Izby o sygn. akt KIO 2428/18 nie może uznać
prawidłowości podpisu oferty, pomimo że nieprawidłowość była konsekwencją wadliwego
działania portalu i zobowiązany jest do odrzucenia oferty.

K
rajowa Izba Odwoławcza, rozpoznając złożone odwołanie na rozprawie
i uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy wymieniony w treści uzasadnienia, jak
również stanowiska stron postępowania zaprezentowane na piśmie i ustnie do protokołu
posiedzenia i rozprawy, ustaliła i zważyła co następuje.

Izba stwierdziła, że odwołujący legitymuje się interesem we wniesieniu środka
ochrony prawnej, o którym mowa w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Zakres zarzutów, w sytuacji
ich potwierdzenia się, wskazuje na pozbawienie Odwołującego możliwości uzyskania

zamówienia i jego realizacji, narażając go tym samym na poniesienie w tym zakresie
wymiernej szkody.
Rozpoznając odwołanie w granicach podniesionych zarzutów Izba uznała, że podlega
ono uwzględnieniu.
Izba stwierdziła, że żaden z przepisów prawa nie wskazuje, że kwalifikowane podpisy
elektroniczne wykorzystujące algorytm skrótu SHA-1 powinny być od dnia 1 lipca 2018 r.
uznawane za nieważne.
S
ankcji nieważności na podpisy złożone po dniu 1 lipca 2018 r. z ich
uwierzytelnieniem przy użyciu algorytmu SHA-1 nie nakłada art. 137 uzoie. Zgodnie z ust. 1
art. 137 uzoie, d
o dnia 1 lipca 2018 r. do składania zaawansowanych podpisów
elektronicznych lub
zaawansowanych pieczęci elektronicznych można stosować funkcję
skrótu SHA-1, chyba że wymagania techniczne wynikające z aktów wykonawczych
wydanych na podstawie rozporządzenia 910/2014 wyłączą możliwość stosowania tej funkcji
skrótu. Ust. 2 tego przepisu stanowi, że dostawcy usług zaufania, producenci
oprogramowania oraz podmioty publiczne obowiązani są do odpowiedniego dostosowania
oprogramowania oraz systemów teleinformatycznych do zmian i terminu określonych w ust
1.
Izba zgodziła się ze stanowiskiem, że przepis ten należy interpretować jako dyspozycję
skierowaną do dostawców usług zaufania, producentów oprogramowania oraz podmiotów
publicznych
zobowiązanych do odpowiedniego dostosowania oprogramowania oraz
systemów teleinformatycznych do przejścia na wyższy poziom bezpieczeństwa podpisu.
Z przepisu tego nie można jednak wywieść, że tego typu zobowiązanie skierowane do ww.
podmiotów skutkuje odpowiedzialnością po stronie uczestników obrotu, wykorzystujących
podpis z algorytmem SHA-1,
w postaci nieważności podpisu. Izba miała również na uwadze
dyspozycję art. 18 ust. 1 uzoie, który stanowi, że: „Podpis elektroniczny lub pieczęć
elektroniczna weryfikowane za pomocą certyfikatu wywołują skutki prawne, jeżeli zostały
złożone w okresie ważności tego certyfikatu”. Co za tym idzie, nie można odmówić
podpisowi elektronicznemu statusu kwalifikowanego podpisu elektronicznego, ani jego
ważności, w sytuacji, gdy taki podpis został złożony w okresie ważności certyfikatu.
Wprowadzenie rygoru nieważności podpisu w polskim prawie powodowałoby
powstanie sprzeczności z Rozporządzeniem 910/2014, które nie przewiduje negatywnych
skutków dla kwalifikowanych podpisów elektronicznych wytworzonych z wykorzystaniem
funkcji skrótu SHA-1. Podobnie, dyrektywa 2014/24/UE art. 22 ust. 6 lit. c) pkt (ii) wskazuje,
że jeżeli oferta jest podpisywana z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu, który jest

umieszczony na zaufanej liście, instytucje zamawiające nie mogą stosować dodatkowych
wymogów mogących utrudniać oferentom korzystanie z tych podpisów. Z przepisów
przywołanych aktów wspólnotowych należy wywieść, że nie można odmówić ważności
kwalifikowanemu podpisowi elektronicznemu złożonemu z zastosowaniem skrótu SHA-1,
skoro spełnia on przesłanki Rozporządzenia 910/2014, a stwierdzenie nieważności takiego
podpisu stanowiłoby nieuprawnione tworzenie wymogów utrudniające składanie ofert
w formie elektronicznej.
W przedmiotowej sprawie za istotną Izba uznała również okoliczność, że Odwołujący
składając ofertę działał zarówno w zgodzie z postanowieniami Specyfikacji Istotnych
Warunków Zamówienia, jak również zgodnie z instrukcją korzystania z portalu smartpzp.pl.
W
szystkie dokumenty załączone do oferty zostały opatrzone przez Odwołującego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym wykorzystującym algorytm skrótu SHA-256, co
st
anowiło okoliczność bezsporną. Jedynie formularz oferty zamieszczony bezpośrednio na
portalu, za pośrednictwem którego odbywało się składanie ofert, został opatrzony podpisem
wykorzystującym algorytm skrótu SHA-1. Przyczyną tego było nie działanie wykonawcy,
a funkcjonowanie portalu, który nie umożliwiał wykorzystania podpisu z funkcjonalnością
SHA-256.
Jednocześnie, złożone pod dokumentami i oświadczeniami podpisy zostały
zweryfikowane pozytywnie, co stwierdził Zamawiający w piśmie z dnia 18 stycznia 2019 r.
Powyższe potwierdził także przedstawiciel portalu smartpzp stwierdzając w piśmie z dnia 18
grudnia 2018 r., że nie ma możliwości, aby wykonawca złożył ofertę w trybie przetargu
nieograniczonego bez potwierdzenia jej podpisem elektronicznym.
Mając powyższe na uwadze, Izba zgodziła się z Odwołującym, że uznanie przez
Zamawiającego za nieprawidłowy podpisu użytego przy podpisywaniu oferty, stanowiło
czynność nieuprawnioną, bowiem dokument ten został opatrzony ważnym podpisem
kwalifikowanym, zgodnie z wymogami prawa.
W konsekwencji, potwierdzenie znalazł także
zarzut niezasadnego unieważnienia przez Zamawiającego postępowania z uwagi na
przyjęcie, że w postępowaniu nie złożono żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu. Tym
sa
mym, potwierdziły się zarzuty naruszenia przez Zamawiającego przepisów wskazanych
w odwołaniu.
Z uwagi na
powyższe, na podstawie art. 192 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, orzeczono jak
w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp
oraz § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r.
w sprawie wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238 ze zm.).

P
rzewodniczący : ………………………………

………………………………

………………………………



Wcześniejsze orzeczenia:

Baza orzeczeń KIO - wyszukiwarka

od: do:

Najnowsze orzeczenia

Dodaj swoje pytanie